Jak budować poczucie własnej wartości

0

Lepsze życie. Felieton z psychologią w tle

Jestem psychologiem z wykształcenia, jednak od zawsze interesowało mnie nie tyle wyjaśnianie ludzkich zachowań, ile korzystanie z wiedzy psychologicznej na co dzień i wykorzystywanie jej tak, by życie było lepsze, milsze i bardziej wartościowe. Nie lubię zajmować się przeszłością, chyba że po to, by wyciągać z niej wnioski i zmieniać jej znaczenie na lepsze. Koncentruję się na tym, co jest w życiu ludzi teraz i wykorzystuję wiedzę i doświadczenie do tego, aby ta teraźniejszość była możliwie najlepsza i pięknie rokowała na przyszłość. I tym chcę się tu dzielić. Będę pisać w zgodzie z własnym planem, ale jeśli zdarzy się tak, że jakiś temat zainteresuje Czytelników szczególnie, chętnie poświęcę mu
więcej czasu.

Najlepiej kiedy poczucie własnej wartości budują w ludziach ich rodzice, zachowując się od samego początku we właściwy sposób. Jednak z różnych powodów tak się nie dzieje. Najczęściej przyczyna leży w tym, że rodzice sami nie mają poczucia własnej wartości, wszak ich również nie wychowano w prawdziwej miłości. Im samym wiele brakuje, nie mają szacunku sami dla siebie i siebie nawzajem, nie czują, że mają istotną wartość i że zasługują na szczęście niejako a priori, nie mają też często nawet przyzwoitej samooceny. Kiedy proszę ludzi, aby w ciagu 5 minut napisali na swój temat 50 pozytywnych informacji, rzadko kto pisze 40, większość pisze od 15 do 25 informacji, a są i tacy, co mają ich mniej niż 10. Powstaje pytanie: Jak rodzice z tak niską samooceną mogą budować dobrą samoocenę w swoich dzieciach? A zatem, choć rodzimy się w poczuciu własnej wartości i przez pierwszy okres życia zachowujemy się w zgodzie z tym wewnętrznym przekonaniem, to jako dorośli ludzie często musimy odbudowywać poczucie własnej wartości.

Trzeba zadbać jednocześnie zarówno o poczucie godności i szacunek dla siebie, jak i poczucie ważności i pewnej oczywistej należności, a także o właściwą samoocenę.

Często niestety utożsamia się poczucie własnej wartości z samooceną. Osoby, które są pod wpływem takich przekonań i zdecydują się na budowanie poczucia własnej wartości, koncentrują się jedynie na wkładaniu w swoją świadomość i podświadomość pozytywnych informacji. To oczywiście podnosi samoocenę i poprawia w znacznym stopniu samopoczucie na własny temat, może nawet spowodować – zwykle na krótką metę – skuteczność. Nie buduje jednak prawdziwego poczucia własnej wartości, a przez to nie powoduje trwałych zmian w życiu. Przekonało się o tym wiele osób z amerykańskiego pokolenia baby boomers (1946-1964), których wychowywano w zgodzie ze słynnym “you can do it” oraz ciągłym chwaleniu i zachwycaniu się niemal wszystkim co robili. Życie zweryfikowało ich samoocenę; wiele z tych osób przeżywało częste frustracje i rozczarowania. Niczym jednak są ich doświadczenia w porównaniu z ciągłą walką o siebie Polaków, narodu, którego niewielu przedstawicieli ma poczucie własnej wartości.

Stephan R. Covey napisał w “7 nawykach skutecznego działania”: “Prawdziwy szacunek dla siebie samego pochodzi z władzy nad sobą, z prawdziwej niezależności.” Praca nad poczuciem własnej wartości to praca nad doskonaleniem siebie, nad pełną odpowiedzialnością za swoje życie, za swoje wybory, myśli i słowa. To życie w spójności wewnętrznej – bycie sobą i gotowość demonstrowania tego światu. Nie można zbudować szacunku dla siebie inaczej niż poprzez przekonanie, że dokonuje się w życiu własnych wyborów i żyje naprawdę w zgodzie z własnymi wartościami. Nie można mieć poczucia własnej wartości, jeśli się czuje, że sprzeniewierza się czy to sobie czy zasadom i wartościom, które się uznaje. Dlatego aby zbudować poczucie własnej wartości trzeba być człowiekiem uczciwym, spójnym wewnętrznie i mającym tego pełną świadomość.

Po drugie, trzeba mówić o sobie z szacunkiem i dbać o siebie, tak, aby widać było, że uważamy się za istoty ważne i zasługujące na naszą uwagę i czas. Dbanie o siebie, ciepła troska o swoje potrzeby i o rozwój zapewnia nam wzrost przekonania o swojej ważności. Zdecydowanie łatwiej będzie nam wtedy mówić z szacunkiem o innych ludziach, a także pomagać im w zaspokajaniu ich potrzeb. Ten element jest również niezbędny w budowaniu poczucia własnej wartości, nie można bowiem szanować siebie, kiedy nie daje się dowodów szacunku innym. Nie można też w pełni zaspokajać swoich potrzeb, jeśli nie uznaje się za istotne potrzeb innych ludzi.

Kolejne pomocne zachowania to tworzenie wokół siebie kręgu ludzi życzliwie nas wspierających i odcięcie się od tych, którzy nas tylko krytykują. Budujący poczucie własnej wartości człowiek nie pozwala na siebie krzyczeć, nie godzi się na przezwiska czy wykorzystywanie. Daje temu spokojny ale stanowczy odpór. Częste powtarzanie zdania “Kocham siebie” również może pomóc, zwłaszcza, jeśli towarzyszy mu jeszcze deklaracja konkretnego, wynikającego z tego faktu, zachowania, na przykład: “Kocham siebie i dlatego dbam o swoje zdrowie, przestałem palić papierosy, jem więcej warzyw, spaceruję i dbam o to, by się wysypiać;” “Kocham siebie i dlatego nie będę przebywać wśród ludzi, którzy mnie niedobrze traktują”. Trzeba też myśleć ciepło o sobie, kiedy robi się coś dla siebie: przygotowuje posiłek czy ubranie, a nawet sprząta – chodzi o to, aby włączać siebie w swoje życie, robić dla siebie coś intencjonalnie. Niech posiłek będzie ładnie podany, ubranie dobrane kolorystycznie, wygodne i ze zdrowego materiału, a mieszkanie posprzątane i udekorowane tak, by cieszyło nasze oczy. Respektujmy potrzeby swojego ciała, odpoczywajmy, kiedy jest ono zmęczone, kiedy się tego domaga, nie przejadajmy się, nie forsujmy go, nie zmuszajmy do bolesnego ozdabiania czy poprawiania. Szukajmy w sobie dobrych i pięknych stron, miejmy odwagę je eksponować czy pochwalić się nimi. Zadbajmy o duszę, codziennie pobądźmy sami ze sobą i ze swoim oddechem choćby przez 10 minut. Pamiętajmy także o tym, by dobrze o sobie mówić – prawdziwie ale dobrze. Wreszcie zróbmy sobie listę 50 pozytywnych informacji na własny temat i czytajmy tak często, jak możemy, aby do naszej podświadomości weszły i zagnieździły się nasze zalety, umiejętności i zdolności.

Jeśli przez kilka miesięcy będziemy świadomie koncentrować się na sobie i pracować nad stawaniem się coraz lepszym człowiekiem, nasz poziom poczucia własnej wartości wzrośnie, a my będziemy nie tylko bardziej skuteczni w życiu, ale także szczęśliwsi.

Poleć:

O Autorze:

Iwona Majewska-Opiełka

Iwona Majewska-Opiełka. Psycholog, trener, coach. Stworzyła własny model rozwoju osobistego. Napisała 25 książek, a każda z nich to pasjonująca rozprawka na temat istotnego wymiaru ludzkiego życia. Najnowsza książka to „Najważniejszy związek czyli mądra miłość do siebie”.

skomentuj

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.