Wielka Polska Mapa Szkocji po renowacji

0

Unikalny trójwymiarowy model Szkocji stworzony w latach 70. XX wieku na zlecenie weterana z 1 Dywizji Pancernej generała Stanisława Maczka został w czwartek uroczyście zaprezentowany po blisko ośmioletnim procesie gruntownej renowacji.

W wydarzeniu w hotelu Barony Castle w miejscowości Eddleston, ok. 30 kilometrów na południe od Edynburga, wzięli udział m.in. szkocka minister kultury i spraw zagranicznych Fiona Hyslop oraz szef polskiego Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk.

Wielka Polska Mapa Szkocji, mierząca 40 na 50 metrów, powstała w latach 1975-1979 na zamówienie Jana Tomasika, byłego żołnierza 1 Dywizji Pancernej generała Stanisława Maczka, jako gest wdzięczności za ciepłe przyjęcie Polaków przez Szkotów w trakcie drugiej wojny światowej i po niej. Za projekt odpowiadał kartograf z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie Kazimierz Trafas.

Na początku lat 80. mapa została jednak zapomniana po pożarze i sprzedaży sąsiadującego hotelu. Na nowo instalacja została odkryta dopiero w drugiej połowie lat 90., a w 2010 roku założono stowarzyszenie Mapa Scotland mające na celu przywrócenie jej dawnej chwały. W toku trwających od 2014 roku prac oczyszczono ponad 200 ton gruzu i ziemi, a także wzmocniono fundamenty i odbudowano naruszone elementy konstrukcji.

Jak twierdzą przedstawiciele organizacji, Wielka Polska Mapa Szkocji jest największym na świecie terenowym modelem kraju i może pochwalić się kartograficzną dokładnością w skali 1:10000. Odzwierciedlono nie tylko kontur terytorium, ale także wszystkie cechy charakterystyczne, np. szczyty i jeziora. Gdy stoi się na pobliskiej platformie obserwacyjnej, ma się taki widok, jakby patrzyło się na Szkocję z 45 tys. metrów wysokości, czyli pięciokrotnie wyżej niż wysokość przelotowa samolotów pasażerskich. Jeden z inicjatorów odbudowy mapy Keith Burns tłumaczył podczas czwartkowego wydarzenia, że kiedy odkrył instalację podczas spaceru w 1996 roku, zobaczył, że “mapa niemal zniknęła z powierzchni ziemi” i “zapomnieli o niej nawet lokalni mieszkańcy”.

Szef centrum historycznego działającego przy szkockiej uczelni University of the Highlands and Islands dr David Worthington ocenił w rozmowie z dziennikarzami z Polski, że instalacja “stanowi ważny element historii polskich doświadczeń w Szkocji w trakcie drugiej wojny światowej, a także – co może jeszcze ważniejsze – po jej zakończeniu”. Historyk zaznaczył, że migracja pomiędzy Polską a Szkocją ma kilkusetletnią historię, a “tysiące Szkotów żyło w Rzeczpospolitej Obojga Narodów”.

“W pewnym momencie Szkoci przemieścili się do Polski w proporcjonalnie większych liczbach niż Polacy kiedykolwiek (w późniejszej historii) migrowali do Szkocji!” – mówił Worthington, zaznaczając, że główne przyczyny migracji były ekonomiczne. Z kolei minister Hyslop mówiła, że proces restauracji mapy był “absolutnie wyjątkowy i zajął setki godzin pracy wolontariuszy”. “Kiedy widziałam pierwsze zdjęcia po tym, jak na nowo odkryto to miejsce, to wszystko było zarośnięte trawą i nawet nie dało się dostrzec, że to jakaś mapa!” – wspominała.

Polityk zaznaczyła, że cieszy się z renowacji, która podkreśla więzi łączące Szkocję i Polskę. “W Szkocji mieszka 100 tys. Polaków, którzy są tu bardzo mile widziani i stanowią część naszego społeczeństwa. Choćby dlatego musimy na nowo odkrywać swoje historie” – tłumaczyła. Kasprzyk wyraził nadzieję, że odnowiona mapa będzie “atrakcją turystyczną zarówno dla mieszkańców, jak i przyjeżdżających spoza Szkocji”; “w tym, mam nadzieję, również Polaków” – dodał.

W podziękowaniu Kasprzyk odznaczył pięcioro lokalnych liderów zaangażowanych w proces renowacji mapy medalami “Pro Patria”, które są przyznawane “za szczególne zasługi w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej”. W ramach projektu, a także obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości, szkocka agencja rządowa Historic Environment Scotland (HES) przygotowała także cyfrową trójwymiarową wersję mapy; od czwartku można ją oglądać w internecie.

“To unikalny zabytek w skali światowej” – przekonywała Marta Pilarska z HES, tłumacząc, że dzięki stworzeniu wirtualnego modelu można go będzie szeroko wykorzystywać w celach edukacyjnych, pokazując także te mniej znane elementy polskoszkockiej historii.

Cyfrowa wersja mapy została przygotowana we współpracy z organizacją Polish Cultural Festival Association, która prowadzi projekt Polish-Scottish Heritage podkreślający elementy wspólnej historii obu państw. Wśród sponsorów procesu renowacji mapy był m.in. konsulat generalny RP w Edynburgu i fundusz Heritage Lottery.

Z Londynu
Jakub Krupa
(PAP)

Poleć:

O Autorze:

PAP

PAP to największa agencja informacyjna w Polsce. Zbiera, opracowuje i przekazuje obiektywne i wszechstronne informacje z kraju i zagranicy. Przez całą dobę, 7 dni w tygodniu 250 dziennikarzy i 40 fotoreporterów przygotowuje serwisy informacyjne, z których korzystają media, instytucje, urzędy państwowe i przedsiębiorcy.

Comments are closed.

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.