“Tu pisze” i “mi się wydaje”

1

Z cyklu: Odczarować angielski (i polski)

Dzisiaj zrobimy sobie małą przerwę w omawianiu prawidłowości fonetycznych w języku angielskim. Myślę, że dobrze to zrobi i Państwu i mnie.

Ponieważ z tytule cyklu jest zapowiedź, że będzie on także dotyczył języka polskiego, postanowiłam dzisiaj powrócić do tego obszaru tematycznego.

Powodem jest kilka coraz częściej słyszanych u Polaków błędów w naszym własnym języku ojczystym. Pomyślałam, że warto o nich pomówić.

Przypominam, że frazy lub zdania oznaczone wykrzyknikami są nieprawidłowe.

! TU PISZE

To bardzo częsty błąd. Pokazując jakiś wydrukowany czy napisany gdzieś tekst, nasi rodacy często mówią:

! Tu pisze, że to biuro jest zamknięte w czwartki.

Pokaż, zobaczmy co ! tu pisze na ten temat.

To wyrażenie jest nieprawidłowe. Forma “pisze” jest wyłącznie dozwolona jako forma trzeciej osoby liczby pojedyczej – “on pisze, ona pisze”. Jeżeli chcemy zwrócić uwagę na coś napisanego, powinniśmy użyć formy biernej, np.:

Tu jest napisane, że to biuro jest zamknięte w czwartki.

Pokaż, zobaczmy co tu jest napisane na ten temat.

Kiedy pokazujemy komuś coś, co jest napisane na przykład w gazecie, możemy użyć innej formy:

Popatrz, tu piszą, że można się ubiegać o zwrot kosztów.

Tu piszą, że nie ma już biletów na ten spektakl.

! MI SIĘ WYDAJE

Zaimki osobowe pierwszej, drugiej i trzeciej (rodz. męski) osoby liczby pojedynczej (ja, ty, on) w celowniku (komu? czemu?), mają dwie formy:

mnie i mi
tobie i ci
jemu i mu

Użycie każdej z tych form jest określone precyzyjnymi zasada-mi.

Form “mi”, “ci” i “mu” używamy wtedy, kiedy zaimki te występują w środku zdania, po czasowniku, a zatem mówimy:

Daj mi rękę.

Mój brat kupił mi tę książkę.

Powiem ci całą prawdę.

Fajnie, że Julka pożyczyła ci pieniądze.

Udzielili mu wtedy nagany.

Postanowiłam dać mu więcej czasu.

Formy “mnie”, “tobie” i “jemu” używane są jako formy emfatyczne, kiedy chcemy podkreślić, że to “ja”, “ty” czy “on” jesteśmy odbiorcami danej czynności, a nie ktoś inny, np.:

Daj te książki mnie, a nie Kasi.

Wolałbym, abyśmy oddali ten obraz jemu, a nie Joannie.

I taką właśnie emfatyczną formę musimy wybrać, kiedy zaczynamy zdanie od zaimka, czyli:

Mnie się wydaje, że to nie ma sensu,

a nie:

! Mi się wydaje, że to nie ma sensu.

Tobie nie dam ani grosza.

a nie:

! Ci nie dam ani grosza.

Jemu się to tylko śni.

a nie:

! Mu się to tylko śni.

Ale nieprawidłowy jest także wybór formy emfatycznej wtedy gdy zaimek stoi po czasowniku, w środku zdania. Weźmy jako przykłady zdania ilustrujące takie użycie zaimków i zastąpmy tam formę krótką zaimków formą emfatyczną. Zdania te będą także nieprawidłowe:

! Daj mnie rękę.

! Powiem tobie całą prawdę.

! Udzielili jemu wtedy nagany.

Często słyszę wyrażenie “powiem tobie”, które, jak wykazałam powyżej, jest niegramatyczne.

dr Małgorzata P. Bonikowska

Zachęcam do zakupu mojej książki – poradnika niezbędnego niezależnie od poziomu znajomości angielskiego – 416-262-0610 lub mbonikowska@gazetagazeta.com

Poleć:

O Autorze:

Malgorzata P. Bonikowska

Dziennikarka, publicystka, anglistka (doktor językoznawstwa), nauczycielka, autorka książek, działaczka społeczna, współtwórca i redaktor naczelny www.gazetagazeta.com. Kocha pisanie, przyrodę i ludzi.

1 Comment

  1. Dariusz Erwin on

    Podszepnąć warto Gospodyni tutejszej:
    „…Myślę, że dobrze to zrobi i Państwu i mnie…”
    → …i Państwu, i mnie…
    Przecinkologia to sztuka tajemna, warta dopieszczania i w bitach…

    A nawyków w guście opisanym tutaj powyżej jest tyle, że starczy na tysiąclecie w takiej rubryce, czego życzy niżej podpisany.

skomentuj

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.