Kolcowój – tybetańskie jagody goji

0
Z cyklu: Porady Jana Ogrodnika “Nie tylko o trawniku” Moje spotkanie z tymi intrygującymi jagodami zaczęło się naprawdę banalnie. Podczas zakupów w “Bulk Barn” zobaczyłem nieznane mi, mocno zasuszone czerwone owoce. Były nieco mniejsze,oraz bardziej wydłużone aniżeli suszone śliwki. Opisano je nieznanym mi zupełnie wyrazem goji. Wtedy jeszcze słowo to przeczytałem tak po prostu po polsku “goji”. Później dowiedziałem się, że należy wymawiać je, czytając po angielsku “godżi”. Kiedy wróciłem do domu i zajrzałem do internetu, znalazłem tam ogrom wieści o tej najnowszej nowości wśród zdrowej, mającej przedłużyć nam wszystkim życie żywności.   Kolcowój pospolity (bot. Lycium barbarum) to gatunek krzewo- pnącza należący do rodziny psiankowatych – jest zatem dalekim kuzynkiem zarówno kartofla, jak i pomidora. Roślina swój rodowód wyprowadza gdzieś z górskich rejonów wschodniej Azji. Obecnie uprawiana jest w wielu krajach świata. Owoce kolcowoju znane są jako owoce goji, albo też jagody goji. Wielu uważa je za najzdrowsze owoce świata. Już od zamierzchłych czasów tworzą one niepodzielną część jadłospisu mieszkańców Himalajów. Do dzisiaj nie jest też w pełni jasne, skąd pochodzi pierwotna, jakże oryginalnie brzmiąca chińska nazwa rośliny. Najprawdopodobniej wyprowadza ona swój źródłosłów od regionu Gojal, gdzie u podgórza Himalajów bardzo często można spotkać tę cudowną roślinę. Tajemnica dobrodziejstwa jej nieprzekraczających dwóch centymetrów długości, czerwonych owoców przekazywana była tutaj z generacji na generację. Z czasem jej uprawa rozszerzyła się na cały Tybet, jak również do Chin, Indii oraz Mongolii.

This slideshow requires JavaScript.

  Najbardziej radosną wiadomością dla wszystkich ontaryjskich ogrodników jest z pewnością informacja, że rodzący owoce goji kolcowój można również uprawiać w naszym klimacie. Roślina jest szybko rosnącym krzewo-pnączem, które osiągnąć może maksymalnie nawet do trzech metrów wysokości – jej roczny przyrost dochodzi natomiast do 80 cm. Do jej prawidłowego wzrostu warto zastosować podpory. Szczególnie dobrze udaje się ona w miejscach nasłonecznionych. Co jest jednak najważniejsze to fakt, że w naszym klimacie jest ona całkowicie odporna na mróz – jej mrozoodporność dochodzi bowiem aż do około -30 st C. Jest przy tym stosunkowo odporna na susze oraz zanieczyszczenia powietrza. Lubi gleby żyzne, a podłoże do jej uprawy powinno być przepuszczalne, nigdy natomiast gliniaste, bo roślina nie znosi gleb ciężkich i podmokłych stanowisk. Dlatego podlewać ją należy umiarkowanie zapewniając jednak stałą wilgotność podłoża. Roślina przetrzymuje przy tym krótkotrwałe przesuszenie zdecydowanie lepiej aniżeli przelanie podłoża. Każdej wiosny warto ją przyciąć w celu lepszego rozkrzewienia. Jej niewielkie (1- 2 cm długości) fioletowe kwiaty mają dzwonkowaty kształt i są miododajne. Kolcowój kwitnie od czerwca do września, a owocuje na przełomie października i listopada. Z dwuletniej rośliny można już zebrać do 2 kilogramów smacznych oraz bardzo zdrowych owoców. Owoce goji należy jednak zbierać strząsając je do pojemnika. Dotknięcie bowiem owoców palcami powoduje ich utlenienie i w konsekwencji czernienie miąższu. Uwaga! Owoce należy zbierać w pełni dojrzałe, ponieważ ni dojrzałe uznawane są za trujące! Jagody goji od wieków cieszą się wielkim uznaniem na całym Dalekim Wschodzie. W tradycyjnej medycynie tybetańskiej i chińskiej znane są już od ponad 2 tysięcy lat. Stosowane tam są zarówno jako pożywienie, ale także jako roślina lecznicza i nazywane “owocami długowieczności”. Powstały nawet legendy opowiadające o tym, w jaki to sposób odkryto ich dobroczynny wpływ na ludzki organizm. Jedna z nich brzmi następująco: W czasie panowania dynastii Tang (ok. roku 800 n.e.) w pobliżu pewnej świątyni buddyjskiej wykopano studnię, której ściany obrosło pnącze rodzące jagody goji. Mnisi korzystający z tego ujęcia wody cieszyli się nadzwyczaj dobrym zdrowiem i samopoczuciem. Mając dobrze po osiemdziesiątce nie mieli jeszcze siwych włosów i stale posiadali swoje własne uzębienie. Po analizach uznali, że dzieje się tak dzięki dojrzałym owocom goji, które każdej jesieni wpadały do studni. Swoim odkryciem podzielili się z chińskimi zielarzami i odtąd owoce goji zaczęto używać w ludowej medycynie. Każdego roku w sierpniu w Chinach odbywa się kilkudniowy festiwal, podczas którego oddaje się hołd tej niezwykłej roślinie. Chińczycy wierzą bowiem głęboko, że jej owoc jest w stanie znacząco przedłużyć życie. Ich sława wiąże się też ze słynnym Li Qing Yen, który to spopularyzował nie tylko jagody goji, ale również i żeń szeń. Podobno żył on 252 lat (1678-1930) i codziennie spożywał właśnie te owoce. Jego ekstremalna długowieczność jest przy tym dobrze udokumentowana. Legenda głosi też, że mając 11 lat spotkał on 3 mędrców, których wiek przekraczał 300 lat. To oni nauczyli go sztuki długowieczności, odpowiedniej diety i przekazali zielarską wiedzę. Później, gdy miał już 50 lat spotkał innego mędrca, który podobno żył aż 500 lat! Od niego Li nauczył się codziennego spożywania zupy z jagód goji. Jagody goji to owoce o raczej przyjemnym słodkim smaku. Można je więc spożywać na surowo jako przekąskę lub lekko wilgotne zamoczone np. w jogurcie czy mleku. Wspaniale wzbogacają walory smakowe wszelkich potraw z ryżu. Można je również dodawać do pieczonego albo gotowanego mięsa, podobnie jak suszone śliwki. Są doskonałym dodatkiem do różnego rodzaju płatków zbożowych, wszelakich sałatek, zup, wypieków czy koktajli. Dzienna dawka zalecanego ich spożycia to około 5- 10g. Owoce goji zawierają w sobie wyjątkowo silne antyutleniacze. To właśnie ze względu na obecność tych substancji tak skutecznie przeciwdziałają one starzeniu się. Są też bardzo bogate w witaminy i składniki mineralne. Zawierają aż 18 rodzajów aminokwasów, 21 elementów śladowych, w tym takie ważne składniki mineralne jak żelazo, wapń, cynk i selen, oraz witaminę C i witaminy z grupy B. Sporo jest też w nich nienasyconych kwasów tłuszczowych, oraz flawonoid – nic więc dziwnego, że pod względem oceny wartości odżywczych zaszeregowano je do najbardziej wartościowych owoców naszej planety. Są więc bardzo obiecującym środkiem odżywczym wspierającym zdrowie i mającym potencjał zrewolucjonizowania całej naszej dietetyki w obecnym stuleciu. Chińska literatura zielarska podkreśla natomiast szczególnie działanie jagód Lycium jako środka skutecznego w leczeniu patogenicznych stanów serca, wątroby, śledziony, płuc i nerek. Owoce te posiadają przecież cały zestaw antyoksydantów, minerałów, witamin, a na dodatek są niskokaloryczne. Suszone owoce propagowane są na całym zachodzie jako zdrowa żywność szczególnie ze względu na wysoką zawartość witaminy C. Zalecane są też w leczeniu reumatyzmu spowodowanego zimnym i wilgotnym klimatem. Długotrwałe stosowanie zapewnia wzmocnienie stawów, kości i poprawia funkcjonowanie systemu odpornościowego. Na dodatek wyszczupla, wyraźnie poprawia witalność i polepsza wzrok. Jak wykazały badania, zawarty w jagodach polisacharyd – cukier długołańcuchowy, ma silne działanie stymulujące na system odpornościowy poprzez zwiększenie poziomu immunoglobulin A (Ig A) – protein immunologicznych. A poziom ich niestety stopniowo obniża się wraz z naszym wiekiem. Owoce goji pozytywnie wpływają też na męską płodność i potencję. Gdzie zatem można w okolicach Toronto kupić ten rodzący najzdrowsze na świecie owoce krzew po to, aby uprawiać go w przydomowym ogrodzie? Mnie udało się dostać go w “Humber Nurseries”. Znajomi powiedzieli mi natomiast, że świeże jagody regularnie sprzedaje supermarket “Whole Foods”. Życzę udanej wyprawy w oba miejsca.
Poleć:

O Autorze:

Jan Ogrodnik

Przemyslaw Jan Dabrowski - architekt krajobrazu, dziennikarz zajmujacy sie tematyka ogodnicza znany w Toronto jako Jan Ogrodnik. Od dwudziestu lat na lamach prasy, jak rowniez w radio oraz w telwizji radzi jak uprawiac przydomowe ogrody. Projektuje zielen wokol domow i instytucji publicznych, a takze udziela konsultacji ogrodniczych. Od kilku lat wspolpracuje jako Agent d/s handlu nieruchomosciami z torontonska firma GoWest Realty Ltd Brokerage. Oferuje bezplatny projekt ogrodu przy zakupie lub sprzedazy domu.

Comments are closed.

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.