Dziennik Polonii w Kanadzie

Bolesław Prus

Jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy, Bolesław Prus, prowadził spokojne, wypełnione pracą życie, w jego biografii nie znajdziemy skandali ani romansów. W związku z przypadającą 19 maja setną rocznicą śmierci autora “Lalki” obchodzony jest właśnie Rok Bolesława Prusa. Naprawdę nazywał się Aleksander Głowacki. Urodził się 20 sierpnia 1847 roku w Hrubieszowie, w wieku dwu lat osierociła go matka, ojciec zmarł gdy Aleksander miał 9 lat. Dzieckiem zaopiekowała się rodzina – ciotki i starszy brat Leon. Przyszły pisarz uczęszczał do szkół m.in. w Lublinie, Siedlcach i Kielcach. Gdy wybuchło powstanie styczniowe, uciekł ze szkoły i dołączył do oddziału powstańczego. 1 września 1863 roku 16-letni Głowacki w potyczce pod Białką odniósł ranę karku, a do tego proch strzelniczy osmalił mu oczy. Rosjanie przetransportowali nieprzytomnego jeńca do szpitala w Siedlcach. Za udział w powstaniu Głowacki spędził kilka miesięcy w więzieniu, pozbawiono go też tytułu szlacheckiego. Stosukowo niski wymiar kary związany był z interwencjami rodziny i młodym wiekiem Głowackiego.

Bolesław Prus

Konsekwencją ran powstańczych było przewrażliwienie oczu (dlatego pisarz często chodził w ciemnych okularach) a także agorafobia. Głowacki nie mógł wejść na oświetlone schody, patrzeć przez okno, jeździć przez mosty. Koleją starał się podróżować jedynie w nocy. Doświadczenie walki w powstaniu ukształtowało też stosunek Prusa do narodowych zrywów. W liście do Mścisława Godlewskiego pisał: “Ja, dawny ja, pochowany jestem razem z nadziejami moimi pod Białką, skąd drugi ja wyniósł: dwumiesięczne szaleństwo, zwątpienie w tego rodzaju zabawy i kalectwo”.

Prus stał się zwolennikiem pozytywistycznej pracy u podstaw, mozolnego budowania postępu cywilizacyjnego, podnoszenia wykształcenia obywateli. “Pracę u podstaw” zaczął zresztą od samego siebie. “Notatnik” Prusa jest świadectwem prowadzonego z uporem samodoskonalenia. Punkt po punkcie rozpatrywane są w nim zadania: samokształcenie i praca nad własnym charakterem.

Głowacki rozpoczął studia na wydziale Matematyczno-Fizycznym Szkoły Głównej w Warszawie, ale na trzecim roku nie zdał egzaminów i przerwał studia. W Warszawie, zdany na własne siły, zarabiał jako guwerner i korepetytor, fotograf, ślusarz w fabryce Lilpopa i Raua. W roku 1871 przetłumaczył i napisał streszczenie dzieła angielskiego filozofa Johna Stuarta Milla “Logika”, próbował też sił, jako dziennikarz pod pseudonimem “Jan w Oleju”.

Za debiut prasowy Głowackiego uważa się zamieszczony w 22. numerze czasopisma “Opiekun domowy” z 29 maja 1872 roku artykuł społeczny “Nasze grzechy”. Tego samego roku w czasopiśmie “Niwa” opublikowany został jego pierwszy artykuł popularnonaukowy “O elektryczności”. Na łamach “Opiekuna domowego” w 1872 roku ukazywały się też felietony Głowackiego “Listy ze starego obozu”, które autor po raz pierwszy podpisał pseudonimem Bolesław Prus. Bolesław – bo po ranie odniesionej pod Białką cierpiał na bóle głowy, Prus – od herbu rodzinnego. W roku 1874 Głowacki związał się z “Kurierem Warszawskim”, na łamach którego ukazała się seria siedmiu utworów z cyklu “Szkice warszawskie”. Ta sama gazeta od roku 1875 zaczęła zamieszczać “Kartki z podróży” (felietony i reportaże) oraz “Kronikę tygodniową”. W “Kurierze Warszawskim” od 1875 roku do 1887 roku ukazało się 345 felietonów tygodniowych autorstwa Głowackiego. Innym ważnym czasopismem w życiu artysty był „Kurier Codzienny”, w którym w latach 1887 – 1901 opublikował aż 373 felietonów. Lata 1905 – 1911 to okres współpracy Prusa z „Tygodnikiem Ilustrowanym”, dla którego napisał 178 kronik. W 1876 roku Prus rozpoczął współpracę z czasopismem “Ateneum” (do którego pisał głównie “Kroniki miesięczne”), natomiast w 1877 z tygodnikiem “Nowiny”. W 1882 objął redakcję tej gazety.

Pierwszą dużą powieścią Prusa była “Placówka” (1885–1886) – ukazująca się początkowo na łamach czasopisma “Wędrowiec”. Następnie powstała “Lalka” (1887–1889 w “Kurierze Codziennym”, wydanie książkowe 1890), “Emancypantki” (1890–1893 w “Kurierze Codziennym”, wydanie książkowe 1894) i w końcu – powieść historyczna “Faraon” (1895–1896 w “Tygodniku Ilustrowanym”, wydanie książkowe 1897). Uważana za najlepszą powieść Prusa “Lalka” początkowo została źle przyjęta przez krytyków i recenzentów warszawskich. Prusowi zarzucano złą kompozycję i niespójność utworu. Dopiero w latach trzydziestych XX wieku dostrzeżono, że to, co niegdyś brano za niedociągnięcia, tak naprawdę było mistrzowskim zamierzeniem.

Bolesław Prus zmarł na atak serca w wieku 64 lat. Jego pogrzeb, który odbył się 22 maja 1912 roku, zgromadził tłumy i przerodził się w wielką manifestację mieszkańców Warszawy. Został pochowany na cmentarzu na Powązkach, gdzie na pomniku, wykonanym przez Stanisława Jackowskiego, znajduje się napis “Serce serc”.

  • 5 września - koncert
    Zapraszamy Państwa na koncert "Bridge Between the Arts: A Move Towards Peace", upamiętniający 75. rocznicę wybuchu II wojny światowej.
  • 2 września - pokaz filmu „Joanna”
    Anety Kopacz oraz spotkanie z reżyserką filmu
  • Donald Tusk nowym Przewodniczącym Rady Europejskiej
    – Polskie dziedzictwo, jego doświadczenie, mogą stać się bardzo istotnym źródłem energii, której UE potrzebuje i będzie potrzebowała w przyszłości bardziej niż kiedykolwiek wcześniej – premier Donald Tusk mówił po wyborze na nowego przewodniczącego Rady Europejskiej. Stanowisko obejmie 1 grudnia.
Najpopularniejsze: